Η ΑΝΑΣΚΑΦΗ / EXCAVATION παρουσιάστηκε στις 8 και 9 Ιουλίου 2026 στο Αίγιο και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου, στο πλαίσιο του θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2026».
Πρόκειται για ένα πρωτότυπο έργο που κινήθηκε ανάμεσα στην παραστατική και την εικαστική δημιουργία, προσεγγίζοντας την ανασκαφή όχι μόνο ως αρχαιολογική διαδικασία, αλλά ως πράξη αναζήτησης, ανάκλησης και επανασύνδεσης με όσα παραμένουν κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια. Η παράσταση δημιουργήθηκε ειδικά για το Αίγιο, το Αρχαιολογικό Μουσείο και την τοπική κοινότητα, αντλώντας το υλικό και τη δραματουργία της από τα διαδοχικά στρώματα της ιστορίας και της μνήμης του τόπου.
Η εμπειρία ξεκινούσε στον περίβολο του Ιερού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου και εξελισσόταν ως μια συλλογική διαδρομή μέσα στον αστικό ιστό του Αιγίου, για να ολοκληρωθεί στο εσωτερικό του Αρχαιολογικού Μουσείου. Η μετάβαση από την πόλη στο Μουσείο αποτελούσε οργανικό μέρος της δραματουργίας: ο δημόσιος χώρος, ο ναός, οι δρόμοι, τα αρχαιολογικά ευρήματα και οι διαφορετικές ιστορικές διαστρωματώσεις συνδέονταν σε μια ενιαία πορεία, κατά την οποία το κοινό δεν λειτουργούσε απλώς ως παρατηρητής, αλλά ως συνοδοιπόρος και μάρτυρας μιας συμβολικής ανασκαφής.
Μέσα από διαδοχικές πράξεις, την είσοδο, την πομπή, την παρατήρηση, την ανασκαφή, την τεκμηρίωση και την έκθεση, το έργο εξερεύνησε τη στρωματογραφία του εδάφους και της ανθρώπινης μνήμης. Κάθε αντικείμενο, ήχος, κίνηση και αφηγηματικό ίχνος λειτουργούσε ως θραύσμα μιας ιστορίας που δεν παρουσιαζόταν ολοκληρωμένη, αλλά καλούσε τους θεατές να την ανασυνθέσουν.
Η σύλληψη, η δραματουργία και τα κείμενα του έργου ανήκουν στον Πάνο Γκιόκα, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της MENTOR. Η πρωτότυπη εικαστική εγκατάσταση του Διονύση Χριστοφιλογιάννη ενσωματώθηκε στη διαδρομή ως ένα σύγχρονο αρχαιολογικό πεδίο, αποτελούμενο από υλικά, αντικείμενα και ίχνη που έμοιαζαν να έχουν μόλις αποκαλυφθεί ή να αναμένουν ακόμη την ερμηνεία τους. Η σκηνοθεσία και η ερμηνεία της Δώρας Στυλιανέση, σε συνδυασμό με την πρωτότυπη μουσική και την ερμηνευτική παρουσία του Διαμαντή Αδαμαντίδη, διαμόρφωσαν ένα πολυφωνικό περιβάλλον εικόνων, ήχων και αφηγήσεων.
Το έργο ανέπτυξε έναν άμεσο διάλογο με τα εκθέματα και τη μουσειακή αφήγηση του Αρχαιολογικού Μουσείου Αιγίου, μετατρέποντας το Μουσείο από χώρο διατήρησης του παρελθόντος σε ενεργό πεδίο καλλιτεχνικής και συλλογικής εμπειρίας. Μετά την ολοκλήρωση των παραστάσεων, το κεντρικό εικαστικό έργο παρέμεινε στον χώρο της μόνιμης έκθεσης έως τις 31 Αυγούστου 2026, δίνοντας συνέχεια στη συνομιλία ανάμεσα στη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, τα αρχαιολογικά αντικείμενα και τους επισκέπτες του Μουσείου.
Καθοριστική για την ταυτότητα της παραγωγής υπήρξε η ενεργός συμμετοχή της τοπικής κοινότητας. Η Φιλαρμονική Αιγίου «Η Ευτέρπη», υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Λεωνίδα Χαραλαμπόπουλου, συνόδευσε τη διαδρομή, μετατρέποντας την πορεία προς το Μουσείο σε συλλογική τελετουργία. Στην παράσταση συμμετείχαν επίσης εθελόντριες αρχαιολόγοι από την ανασκαφή στα Νικολέικα, φέρνοντας την καλλιτεχνική δημιουργία σε άμεση επαφή με τους ανθρώπους που ερευνούν, τεκμηριώνουν και προστατεύουν τα ίχνη του παρελθόντος.
Με αφετηρία την αρχαιολογική πρακτική, η ΑΝΑΣΚΑΦΗ / EXCAVATION έθεσε ερωτήματα γύρω από τη μνήμη, την πίστη, την απώλεια, την ιστορία και την ανάγκη του ανθρώπου να αναζητά νόημα μέσα στα κατάλοιπα του παρελθόντος. Η ανασκαφή μετατράπηκε έτσι σε μια πράξη στραμμένη εξίσου προς το παρόν: σε έναν τρόπο να παρατηρήσουμε ξανά τον τόπο, τα αντικείμενα και τις προσωπικές ή συλλογικές αφηγήσεις που μας συγκροτούν.
Η MENTOR in Culture ανέλαβε τη διεύθυνση παραγωγής, καθώς και την επικοινωνία και προβολή της ΑΝΑΣΚΑΦΗΣ / EXCAVATION, σχεδιάζοντας και συντονίζοντας την υλοποίηση ενός σύνθετου έργου που αναπτύχθηκε σε διαφορετικά σημεία της πόλης και ολοκληρώθηκε μέσα σε ένα αρχαιολογικό μουσείο.
Η ομάδα της MENTOR διαχειρίστηκε τον συνολικό παραγωγικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό, τον συντονισμό της καλλιτεχνικής, τεχνικής και οργανωτικής ομάδας και τη συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας, τον Δήμο Αιγιαλείας, τους τοπικούς φορείς και τους υποστηρικτές της παραγωγής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαχείριση της περιπατητικής διαδρομής και της ροής του κοινού, στην ασφαλή λειτουργία της παράστασης στον δημόσιο και μουσειακό χώρο, καθώς και στον συντονισμό των τοπικών συμμετοχών.
Παράλληλα, η MENTOR ανέλαβε τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της επικοινωνιακής στρατηγικής του έργου, την παραγωγή και επιμέλεια του ενημερωτικού και προωθητικού υλικού, τις σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης και την ψηφιακή προβολή της παράστασης. Η επικοινωνιακή προσέγγιση επιδίωξε να αναδείξει τόσο την καλλιτεχνική ταυτότητα του έργου όσο και τη στενή σύνδεσή του με το Αίγιο, το Αρχαιολογικό Μουσείο και την τοπική κοινότητα.
Η παραγωγική προσέγγιση βασίστηκε στη στενή συνεργασία με τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς, στον σεβασμό του δημόσιου και μουσειακού χώρου και στη διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών για τη συνύπαρξη της σύγχρονης δημιουργίας με την αρχαιολογική κληρονομιά. Μέσα από αυτόν τον σχεδιασμό, η πόλη, το Μουσείο, οι καλλιτέχνες, οι αρχαιολόγοι και το κοινό συναντήθηκαν σε μια ενιαία, συμμετοχική πολιτιστική εμπειρία.
Σύλληψη / Δραματουργία / Κείμενα: Πάνος Γκιόκας
Εικαστική εγκατάσταση: Διονύσης Χριστοφιλογιάννης
Σκηνοθεσία – Ερμηνεία: Δώρα Στυλιανέση
Μουσική: Διαμαντής Αδαμαντίδης
Συμμετέχει: Φιλαρμονική Αιγίου «Η Ευτέρπη»
Καλλιτεχνική διεύθυνση Φιλαρμονικής: Λεωνίδας Χαραλαμπόπουλος
Φωτογράφιση: Αποστόλης Ψηλός
Βιντεοσκόπηση: Γιώργος Αλιβρούβας
Με τη συμμετοχή: εθελοντριών αρχαιολόγων από την ανασκαφή στα Νικολαίικα
Επιστημονικός Σύμβουλος: Δρ Ανδρέας Βόρδος, Αρχαιολόγος, Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας
Παραγωγή: ΑμΚΕ CHORUS
Διεύθυνση Παραγωγής: MENTOR in Culture
Ομάδα παραγωγής: Μάρθα Στρούμπου, Μυρτώ Σταρατζή, Ιαν Χρηστίδης
Επικοινωνία & Προβολή: MENTOR in Culture
Η παραγωγή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος 2026 του θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα Ένας Πολιτισμός».
www.allofgreeceoneculture.gr
Photo Credits
© Απόστολος Ανδριώτης _ Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2026
© Αποστόλης Ψηλός _ MENTOR in Culture